Beatrice Windels, dochter van de 4de generatie

Een tabaksfabriek middenin de Mechelse binnenstad? Je kan het je bijna niet meer voorstellen. Toch zullen de mensen die rond de Begijnenstraat woonden het geweten hebben. Beatrice vertelt haar indrukken als kind: “Een keer per jaar werd de tabak gedroogd en gesneden. Heel de benedenverdieping van de fabriek vulde zich met warmte, lawaai en stof. Iedereen moest helpen om de balen open te snijden, de tabak in water onder te dompelen en af te dekken met jutten zakken. Dan werden de tabaksbladeren versneden en gingen ze de droogtrommel in. Het hele gebouw daverde wanneer alle machines aan het draaien waren. Gelukkig zijn er nog een paar van die machines overgebleven in Hotel Vé.”

Maar een fabriek in je achtertuin hebben, had ook z’n voordelen. “Mijn neus kwam maar net boven de machines uit waarop de meisjes – zo noemden we de dames in de fabriek – werkten. Ik wist al meteen bij wie ik het best kon langsgaan. Hilda die had bijvoorbeeld altijd snoepjes in haar schuif. Eerst vroeg ze me of ik ‘een bees’ wilde en ik dacht dat ze me een kus wilde geven! Eens ik doorhad dat dat plat Mechels was voor ‘een snoepje’, wist ik al snel waar ik moest zijn.” Beatrice vergezelde haar vader ook graag naar de ambachtsmarkten waar hij aan iedereen het sigarenambacht liet zien. “Ik koos voor het portret een sigarenvorm. In mijn kindertijd waren die al quasi prehistorisch. Papa gebruikte ze op de ambachtsmarkten. Ik kan zijn uitleg nog bijna woord voor woord herhalen. We verkochten op de markten de sigaren per stuk en dan zag je verderop de mensen genieten terwijl ze ook bij de kaasboer of de stoelenmaker passeerden. Ik weet dat roken niet gezond is, maar je kan niet ontkennen dat sigaren rollen een ambacht is en dat dat stuk erfgoed bewaard moet worden.”

Dat het ambacht aan het verdwijnen is, wordt pijnlijk duidelijk. Wie weet er bijvoorbeeld nog waarom er spuwbakken in de kerk stonden? Zodat mensen hun kauwtabak erin konden spuwen – roken was immers verboden in de kerk. Beatrice houdt de verhalen maar al te graag levend. “Die sjiektabak [kauwtabak] werd gemaakt van gesponnen tabaksbladeren die op een specifieke manier werden opgerold en vastgehouden met een tandenstoker. Die werden dan in een soort gitzwarte zoethoutsaus gedrenkt. Die grote bak stond achter de toog en wanneer een klant er eentje bestelde, werden ze eruit gehaald met een gigantische houten pollepel en in een tipzak gestoken. Ik heb het nooit zelf geproefd, maar de verhalen errond zijn heerlijke weetjes.”